تهدید پنهان در عصر اختلال اینترنت ایران

«وی‌پی‌ان رایگان» یا تله سایبری؟

در حالی که کاربران ایرانی روزانه با اختلال‌های گسترده و قطعی اینترنت روبه‌رو هستند، موجی از بدافزارها و فیلترشکن‌های جعلی در پوشش «وی‌پی‌ان رایگان» به تهدیدی جدی علیه امنیت دیجیتال و حریم خصوصی میلیون‌ها نفر تبدیل شده‌اند. کارشناسان هشدار می‌دهند؛ پشت وعده‌های اینترنت بدون فیلتر، شبکه‌ای از کلاهبرداری، سرقت داده‌ها و حملات سایبری پنهان شده است.

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی گیل آگاه، در شرایطی که محدودیت‌های اینترنتی در ایران بخشی از زندگی روزمره کاربران شده است، بازار وی‌پی‌ان‌ها و ابزارهای عبور از فیلترینگ داغ‌تر از همیشه شده؛ اما متخصصان امنیت سایبری هشدار می‌دهند که بسیاری از این سرویس‌های رایگان نه راه نجات، بلکه مسیری خطرناک به سوی از بین رفتن حریم خصوصی هستند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد بیشتر وی‌پی‌ان‌های رایگان برای جبران هزینه‌های بالا، داده‌های کاربران را به شرکت‌های تبلیغاتی می‌فروشند یا با نصب بدافزار، دسترسی کامل به اطلاعات شخصی از جمله رمزهای بانکی، ایمیل‌ها و سوابق مرورگر را به دست می‌آورند. برخی حتی دستگاه کاربران را به بخشی از شبکه‌های مخرب (بات‌نت) تبدیل می‌کنند و از آن برای اجرای حملات سایبری استفاده می‌شود.

در هفته‌های اخیر، کارشناسان امنیت دیجیتال نسبت به انتشار نسخه‌های آلوده از فیلترشکن‌های محبوب در کانال‌های تلگرامی و سایت‌های ناشناس هشدار داده‌اند؛ نسخه‌هایی که به تروجان‌های دسترسی از راه دور (RAT) آلوده بوده و می‌توانند کنترل کامل موبایل یا رایانه کاربر را در اختیار هکرها قرار دهند. همچنین برخی کلاهبرداران با وعده‌ی جعلی «دسترسی به اینترنت استارلینک» کاربران را به دانلود اپ‌های آلوده ترغیب می‌کنند.

طبق گزارش‌های فنی، تنها در یک بازه‌ی سه‌روزه بیش از ۶۷۰۸ حمله سایبری با حجم ۱٫۳ پتابایت علیه زیرساخت‌های ارتباطی کشور ثبت شده است؛ بخش بزرگی از این حملات از دستگاه‌های آلوده‌ای انجام شده که کاربران در ایران بدون اطلاع، آن‌ها را به شبکه‌های غیرقانونی تبدیل کرده‌اند.

کارشناسان تأکید دارند، تله وی‌پی‌ان رایگان به بخشی از چرخه‌ی ناامنی تبدیل شده است: فیلترینگ باعث استفاده از منابع نامطمئن، آلودگی سیستم‌ها به بدافزار، و نهایتاً تکرار دوباره‌ی محدودیت‌هایی می‌شود که از همان نقطه آغاز شده‌اند.

راهکارهای اصلی برای حفظ امنیت دیجیتال شامل موارد زیر است:

دانلود نرم‌افزار فقط از منابع رسمی مانند Google Play، App Store یا گیت‌هاب توسعه‌دهنده.
خودداری از نصب اپ‌های ناشناس یا لینک‌های تبلیغاتی در تلگرام.
بررسی سیاست‌های حریم خصوصی سرویس‌ها پیش از استفاده.
به‌روزرسانی مداوم آنتی‌ویروس و حذف وی‌پی‌ان‌های مشکوک.
توجه به کشور مبدأ و قوانین سرویس‌دهنده‌ی وی‌پی‌ان.
در عصر محدودیت‌های اینترنتی، «اتصال امن» تنها زمانی معنا دارد که کاربران آگاهانه از منابع معتبر استفاده کنند. وی‌پی‌ان رایگان شاید درِ فیلترینگ را باز کند، اما در بسیاری موارد، قفل امنیت شخصی را می‌شکند.