سلامت مادر، ضامن بقای نسل آینده است/ اهمیت واکسیناسیون در دوران بارداری

در حالی که سلامت مادر در دوران بارداری تنها یک مسئله پزشکی فردی نیست و به عنوان شاخصی کلیدی برای سنجش کیفیت زندگی نسل‌های آینده و پایداری اجتماعی تلقی می‌شود، کارشناسان معتقدند که غفلت از این حوزه می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری برای اقتصاد و ساختار جمعیتی کشور به همراه داشته باشد.

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی گیل آگاه، دوران بارداری یکی از حساس‌ترین و پویاترین مراحل زندگی یک زن است که در آن نه تنها سلامت مادر، بلکه توفیق سلامت جنین و آینده‌سازان جامعه در گرو مراقبت‌های دقیق قرار می‌گیرد؛ در این دوره، بدن مادر تحولات بی‌شماری را تجربه می‌کند و هرگونه غفلت یا سهل‌انگاری می‌تواند پیامدهای وخیمی برای هر دو طرف داشته باشد.

توجه ویژه به سلامت مادر نه یک انتخاب لوکس، بلکه یک ضرورت بهداشتی و اجتماعی است؛ سیاست‌گذاران حوزه سلامت در سال‌های اخیر بر ارتقای سطح بهداشت مادران تأکید ویژه‌ای داشته‌اند، زیرا سلامت مادران مستقیماً با کاهش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان گره خورده است.

با این حال، آمارها نشان می‌دهند که با وجود خدمات رایگان یا کم‌هزینه ارائه شده، هنوز بسیاری از مادران به دلایل مختلف از جمله بی‌سوادی بهداشتی یا مشکلات اقتصادی، از این خدمات به‌درستی بهره نمی‌برند.

سمانه توکلی متخصص زنان و زایمان در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه سلامت ایرنا، بر اهمیت پیش‌بینی‌پذیری عوارض بارداری تأکید کرد و با اشاره به اینکه بسیاری از این عوارض ریشه در عدم مراقبت‌های اولیه یا تغذیه نامناسب دارد، اظهار کرد: اگر مادر از روزهای اول بارداری تحت نظارت دقیق باشد، خطر مواجهه با مشکلات حاد کاهش می‌یابد.

وی ادامه داد: تغذیه مادر در این دوران نقش محوری در رشد اندام‌های حیاتی جنین ایفا می‌کند همچنین کمبود مواد مغذی مانند آهن، کلسیم و اسید فولیک می‌تواند منجر به نقص‌های مادرزادی یا وزن کم هنگام تولد شود.

توکلی با بیان اینکه رژیم غذایی باید متعادل و متناسب با نیازهای فزاینده بدن مادر تنظیم شود، افزود: برخی بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، فشار خون و بیماری‌های کلیوی اگر قبل از بارداری کنترل نشوند، در دوران بارداری تشدید می‌گردند، تشخیص زودهنگام این بیماری‌ها می‌تواند از عواقب کشنده آن‌ها پیشگیری کند.

متخصص زنان با تاکید بر اهمیت مصرف ویتامین‌ها و مکمل‌ها در دوران بارداری، گفت: مصرف روزانه مکمل‌های تجویز شده توسط پزشک، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است، عدم مصرف این مکمل‌ها می‌تواند به مرور زمان سلامت مادر را به خطر انداخته و رشد مغزی جنین را مختل سازد.

توکلی به تاثیر استرس و اضطراب بر سلامت مادر و جنین اشاره کرد و توضیح داد: هورمون‌های استرس می‌توانند از جفت عبور کرده و بر سیستم عصبی جنین تاثیر بگذارند، بنابراین، آرامش روانی مادر باید یکی از اولویت‌های اصلی مراقبت‌های بارداری در نظر گرفته شود.

وی، انجام ورزش‌های سبک و مناسب دوران بارداری را مفید توصیف کرد و افزود: فعالیت‌های بدنی منظم و کنترل‌شده، به کاهش دردهای کمر، بهبود گردش خون و تسهیل زایمان کمک می‌کنند البته این ورزش‌ها باید حتماً تحت نظر پزشک و با توجه به شرایط هر فرد انجام شود.

توکلی با تاکید بر لزوم مراجعه منظم به پزشک متخصص زنان گفت: هیچ‌یک از آزمایش‌ها و سونوگرافی‌ها نباید حذف شوند، زیرا هر مرحله از بارداری نیازمند بررسی‌های خاصی است، غفلت از ویزیت‌های دوره‌ای می‌تواند منجر به تشخیص دیرهنگام عوارض شود.

این متخصص زنان بر اهمیت واکسیناسیون در دوران بارداری تأکید کرد و افزود: برخی واکسن‌ها مانند واکسن آنفولانزا، نه تنها برای مادر بلکه برای جنین نیز مفید هستند و مشورت با پزشک درباره زمان‌بندی واکسیناسیون ضروری است.

هشدار نسبت به خطرات مصرف خودسرانه داروها

این متخصص زنان درباره خطرات مصرف خودسرانه داروها نیز هشدار داد و خاطرنشان کرد: حتی داروهای بدون نسخه نیز می‌توانند در دوران بارداری عوارض جدی برای جنین داشته باشند. مادران باید قبل از مصرف هرگونه دارو، با پزشک خود مشورت کنند.

وی بر اهمیت خواب کافی و باکیفیت تأکید کرد و گفت: کم‌خوابی می‌تواند منجر به ضعف سیستم ایمنی و افزایش خستگی مادر شود، استفاده از بالش‌های مخصوص بارداری می‌تواند به بهبود وضعیت خواب و راحتی مادر کمک کند.

توکلی ادامه‌ داد: لکه‌های پوستی، ترک‌های شکم و تغییرات مو در دوران بارداری طبیعی هستند، پذیرش این تغییرات و عدم مقایسه خود با دیگران، به سلامت روانی مادر کمک می‌کند.

این متخصص زنان بر اهمیت حمایت خانواده از مادر باردار تأکید و عنوان کرد: حضور فعال همسر و اعضای خانواده در مراقبت از مادر، استرس او را کاهش داده و باعث احساس امنیت می‌شود، این حمایت عاطفی، بخشی جدایی‌ناپذیر از سلامت مادر است.

وی با اشاره به خطرات سیگار و الکل در دوران بارداری، هشدار داد که مصرف حتی مقدار کمی از این مواد، می‌تواند باعث نقص‌های مادرزادی و رشد نامتناسب جنین شود و ترک کامل این عادات، یکی از مهم‌ترین کارهایی است که مادر می‌تواند برای سلامت فرزندش انجام دهد.