فضای ابری چیست و چه کاربردی دارد؟

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی گیل آگاه به نقل از موج، یکی از خدمات تکنولوژی که دنیای امروز ما را دگرگون کرده است، فضای ابری یا (Cloud Storage) است که چندی است میان مردم جایگاه خود را پیدا کرده.

با این حال بسیاری از افراد هستند که هنوز با این روش ذخیره‌سازی داده‌ها نیستند و در نتیجه مدام درگیر ارتقا حافظه‌های فیزیکی خود هستند.

فضای ابری توانسته است وابستگی به حافظه‌های فیزیکی را کم کند و حجم بالایی از فضای ذخیره‌سازی را به شکل اینترنتی در اختیار کلاینت‌ها قرار دهد.

در ابتدای امر ممکن است که عباراتی پیچیده و تخصصی همانند “فضای ابری هیبریدی” و یا مخفف هایی مانند SaaS شما را بترساند.

فضای ذخیره‌سازی ابری چیست؟

فضای ابری یا Cloud Storage یک مدل سرویس رایانش ابری (Cloud Computing) است که به شما این امکان را می‌دهد تا داده‌ها و اطلاعات را در مکانی خارج از حافظه‌های فیزیکی مانند کامپیوترها ذخیره کنید. حافظه‌هایی که از طریق اینترنت به آن دسترسی دارید.

رایانش ابری در واقع اصطلاحی است که ارائه هرگونه سرویس میزبانی ‌شده در بستر اینترنت را توصیف می‌کند. Cloud نیز در مفهومی جدا از معنای لغوی آن (ابر)، به ‌نوعی فضای مجازی گفته می‌شود که امکان ذخیره‌سازی اطلاعات و دسترسی به آن‌ها در هر جایی از جهان را با استفاده از اینترنت را امکان‌پذیر می‌کند.

امنیت اطلاعاتی که به منظور ذخیره‌سازی به Cloud انتقال می‌دهید، بر عهده ارائه‌دهنده خدمات رایانش ابری است. ارائه‌دهنده خدمات در واقع سرورها و زیرساخت‌ها را مدیریت، میزبانی و نگهداری کرده و به شما این اطمینان را می‌دهد که هر زمان به داده‌ها نیاز دارید، سریعا به آن‌ها دسترسی پیدا کنید.

انواع فضاهای ابری و معانی آنها

فضاهای ابری را می‌توان به طور کلی به ۲ دسته تقسیم کرد. استقرار (deployment) و سرویس ها.

استقرار نیز به ۴ گروه تقسیم می شود:

_فضای ابری خصوصی:

فضای ابری خصوصی طراحی شده تا در یک نهاد یا سازمان خاص مورد استفاده قرار گیرد. اما برخلاف این تعریف، فضای ابری باید کماکان خارج از سازمان باشد تا بتوان واقعا به آن یک فضای ابری گفت. مدیریت این نوع فضای ابری می تواند از داخل سازمان صورت گیرد و یا می تواند به یک مرکز متخصص امر سپرده شود.

_فضای ابری همگانی:

درهای فضاهای ابری همگانی به روی همه باز است. از لحاظ ساختاری تنها تفاوت این نوع فضای ابری با مدل قبلی در این است که تنها افراد مشخصی به فضای ابری خصوصی دسترسی دارند، اما فضای ابری عمومی در اختیار همه است. دراپ باکس یک مثال خوب در این رابطه محسوب می‌شود.

_فضای ابری هیبریدی:

وقتی یک تامین کننده ی فضای ابری، ترکیبی از نوع خصوصی و همگانی آن را در اختیار کاربران قرار می دهد، به آن فضای ابری هیبریدی می گویند. این اتفاق زمانی می افتد که مثلا ۲ فضای ابری جدا قرار است اطلاعاتی را با هم به اشتراک بگذارند، یا زمانی که یک شرکت رشد پیدا کرده و شروع به گسترش خدماتش و ارائه ی سرویس های بیشتر می کند.

_فضاهای ابری اجتماعی:

وقتی یک فضای ابری خصوصی در میان نهادها و سازمان های مختلفی به اشتراک گذاشته می شود، به آن فضای ابری اجتماعی می گویند. یا از نگاهی دیگر، فضای ابری اجتماعی، یک فضای ابری همگانی است که دراختیار بخش محدودی از سازمان ها و شرکت ها قرار می گیرد.

دسته ی سرویس ها نیز شامل ۳ زیر مجموعه می‌شود:

_خدمات پایه ای (Infrastructure-as-a-Service : IaaS) :

وقتی خدماتی که ارائه می شود شامل پردازش ابری، پهنای باند شبکه ای یا سیستم های همتراز باشد، به آن سرویس خدمات پایه ای می گویند. یکی از مثال های این مورد سرویس خدمات اینترنتی آمازون (Amazon’s web services) است.

_خدمات زمینه سازی (Platform-as-a-Service  : PaaS) :

وقتی فضای ابری خدماتی را ارائه می کند تا کاربران بتوانند در آن به توسعه ی نرم افزار بپردازند، به آن سرویس خدمات زمینه سازی می گویند. این سرویس زمانی کاربرد دارد که کاربران بخواهند بدون نیاز به تهیه ی سخت افزار و نرم افزار مورد نیاز، به توسعه ی نرم افزاری خاص بپردازند.

_خدمات نرم افزاری (Software-as-a-Service : SaaS) :

معمول ترین نوع خدمات در این دسته، استفاده از برنامه ها و نرم افزارهایی است که بر روی فضای ابری قرار دارند. پرطرفدارترین خدمات نرم افزاری در این زمینه جیمیل، Basecamp و نت فلیکس هستند.

فضای ابری چگونه کار می‌کند؟

برای اینکه بدانید چگونه می‌توان از فضای ابری استفاده کرد، بهتر است با روش کار آن آشنا شوید. همانند شبکه‌های ذخیره‌سازی داخلی شرکت‌ها (on-premise)، فضای ذخیره‌سازی ابری نیز از سرورها برای ذخیره و نگهداری داده‌ها استفاده می‌کند. با این تفاوت که محل ذخیره داده‌ها در Cloud Storage، سرورهایی در یک مکان جغرافیایی دیگر هستند.

اغلب سرورهایی که از طریق خدمات ابری مورد استفاده کلاینت‌ها قرار می‌گیرند، ماشین‌های مجازی (VM) هستند که بر روی یک سرور فیزیکی میزبانی می‌شوند. این فضای ذخیره‌سازی، یک جایگزین مقرون‌به‌صرفه برای تمام حافظه‌های فیزیکی مانند هارددیسک‌های داخلی و خارجی و شبکه‌های ذخیره‌سازی محسوب می‌شود.

همان‌طور که می‌دانید، اغلب افراد اطلاعات گوشی هوشمند خود را به کامپیوترها انتقال می‌دهند؛ اما هارد دیسک کامپیوتر نیز گنجایش محدودی دارد. سازمان‌ها نیز در روش سنتی از شبکه ذخیره‌سازی SAN (Storage Area Network) برای آرشیو داده‌ها و فایل‌های خود استفاده می‌کردند. با این ‌حال، SAN به دلیل هزینه بالای نگهداری، یک انتخاب گران‌قیمت است.

اکنون سرویس‌های ذخیره‌سازی ابری انعطاف‌پذیری مطلوبی به کلاینت‌های خود ارائه می‌کنند. به این معنا که سازمان‌ها و کسب‌وکارهای مختلف، در صورت افزایش حجم داده‌های خود می‌توانند ظرفیت فضای ابری مورد استفاده را افزایش دهند و در صورت لزوم، آن را کمتر کنند.

به ‌این ‌ترتیب، شما به ‌عنوان یک مشتری می‌توانید به‌ جای سرمایه‌گذاری در ساخت و نگهداری یک فضای ذخیره‌سازی داخلی، تنها براساس ظرفیت مورد نیاز خود سرویس مورد نظرتان را خریداری کنید. در این میان، مسئله افزایش نیاز کسب‌وکار و لزوم افزایش ظرفیت به دلیل حجم بالای داده‌ها را نیز باید در نظر داشته باشید.

میزان فضای ذخیره‌سازی ابری

در حقیقت میزان فضای ذخیره‌سازی فضای ابری بستگی به نیاز شما دارد. شرکت‌های گوناگونی با هزینه‌های مختلف میزانی فضای ذخیره‌سازی ابری در اختیار شما قرار می‌دهند. بسیاری از صاحبان کسب و کار‌ها و افرادی که روزانه نیاز به انتقال فایل‌های گوناگونی دارند، سعی می‌کنند به جای استفاده از فلش مموری‌ها و دیگر دستگاه‌های ذخیره‌سازی، از فضای ذخیره‌سازی ابری برای داده‌های خود استفاده کنند. شما می‌توانید با هزینه مناسب میزان فضای مورد نیاز خود را تهیه کنید و فایل‌های خود را بر روی آن بارگزاری کنید.

تاریخچه فضای ابری

شاید برایتان جالب باشد که بدانید که ایده فضای ابری نخستین بار در سال ۱۹۶۰ میلادی توسط جوزف کارل برای کار بر روی APARNET (سازمان پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفتهٔ شبکه) مطرح شد. این ایده به منظور متصل کردن مردم از هر جای دنیا در هر زمانی بود که البته عملی نشد! از این رو می‌توان اولین سرویس رسمی فضای ابری را به مجموعه CompuServe در سال ۱۸۹۳ میلادی نسبت داد که به کاربران خود یک فضای ابری کوچک ارائه داد تا هر نوع فایلی را آپلود کنند.

رفته رفته این روند در مجموعه‌های مختلف رایج شد تا اینکه گوگل به طور رسمی در ۹ اگوست ۲۰۰۶ رسما از فضای ابری بهره برد. می‌توان گفت این کاربرد، اولین ظهور فضای ابری به طور گسترده و در دنیای مدرن دیجیتال بود. پس از آن کمپانی‌های مختلفی به ارائه خدمات ابری روی آوردند و از حق هم نگذریم، این گرایش بسیار کارامد نیز هست.

مهم‌ترین مزایا و معایب Cloud Storage

فضای ذخیره ابری همچنین مانند بقیه خدمات مبتنی بر cloud، با وجود مزایایی که به مشتریان ارائه می‌دهد از طرف دیگر، برخی از نگرانی‌ها را نیز برای شرکت‌ها و سازمان‌ها به همراه دارد که مهم‌ترین آن‌ها در رابطه با امنیت و کنترل اطلاعات است.

اما به‌ طور کلی، مزایای فضای ابری شامل موارد زیر هستند:

_مدیریت توسط ارائه‌دهنده خدمات

ارائه‌دهنده فضاهای ابری شما مسئولیت نگهداری و حفاظت از تمام اطلاعات ذخیره‌ شده را به عهده دارند. بنابراین، وظایفی مانند تهیه و نصب زیرساخت‌ها، مدیریت و نگهداری از آن‌ها به کارکنان شرکت سپرده نمی‌شوند.

_پیاده‌سازی سریع

استفاده از سرویس ابری با خریدن آن‌ها از یک شرکت ارائه‌دهنده بسیار سریع‌تر امکان‌پذیر می‌شود. کافی است این سرویس را راه‌اندازی کنید تا ظرف چند ساعت یا چند روز امکان استفاده از آن برای شما ایجاد شود.

_مقرون ‌به ‌صرفه

همان‌طور که گفته شد، شما تنها بابت ظرفیت مورد استفاده خود هزینه پرداخت می‌کنید. این امر به سازمان شما کمک می‌کند تا هزینه‌های ذخیره‌سازی اطلاعات را به‌ عنوان یک هزینه عملیاتی در نظر بگیرید و نیازی به سرمایه‌گذاری بر روی تهیه، نصب و نگهداری از زیرساخت‌های مورد نیاز شرکت نباشد.

_مقیاس‌پذیری

یکی از مهم‌ترین محدودیت‌هایی که کسب‌وکارها با آن مواجه می‌شوند، ظرفیت زیرساخت‌های ذخیره‌سازی است. این در حالی است که فضای ابری عملا از ظرفیت نامحدودی برخوردار است. بنابراین، شما با در نظر داشتن حجم داده‌های خود و محدوده رشد آن‌ها می‌توانید ظرفیت فضای ابری خود را معین کنید.

_تضمین تداوم کسب‌وکار

ذخیره داده‌ها در مکانی خارج از کسب‌وکار، امکان این امر را می‌دهد تا به تداوم کسب‌وکار شما کمک کند. برای نمونه، در صورتی‌ که هر یک از بلایای طبیعی، اغتشاش، کاهش سرعت اینترنت، قطعی برق و سایر موارد دسترسی به اطلاعات را محدود سازد، شرکت ارائه‌دهنده با برخی راه‌حل‌ها راه جایگزین مانند پشتیبانی ماهواره‌ای را برای تداوم دسترسی لحاظ می‌کند.

از طرف دیگر، در صورتی ‌که اطلاعات داخل هارد دیسک به هر علتی از دست بروند، با استفاده از نسخه پشتیبان ذخیره‌شده در فضای ابری می‌توانید اطلاعات‌تان را بازیابی کنید.

_همگام‌سازی و آپدیت

Cloud storage این امکان را به وجود می‌آورد که دستگاه خود شامل گوشی هوشمند یا لپ‌تاپ را با فضای ذخیره‌سازی همگام‌سازی کنید. اما مزیت همگام‌سازی با فضای ابری چیست؟ از طریق همگام‌سازی، شما همواره می‌توانید اطلاعات و داده‌های یک فایل را در چندین دستگاه تغییر دهید.

در صورت معتبر شناخته شدن دستگاه شما برای ورود به فضای ذخیره‌سازی ابری مشترک، می‌توانید به داده‌ها دسترسی پیدا کرده و در آن‌ها تغییر اعمال کنید. به ‌این ‌ترتیب، اطلاعات در تمام دستگاه‌ها تغییر می‌یابند.

_سرعت بالا

همه ما انتقال داده و ذخیره‌سازی اطلاعات بر روی یک حافظه فیزیکی مثل هارد دیسک داخلی کامپیوتر را انجام داده‌ایم و این موضوع  را می‌دانیم که مدت ‌زمان نسبتا طولانی صرف این کار ساده می‌شود.

از آنجا که پیشرفت تکنولوژی همواره به فرایندها سرعت می‌دهد، سرعت آپلود داده‌ها در فضاهای ذخیره‌سازی ابری نیز به ‌مراتب بالاتر از ذخیره اطلاعات در حافظه‌های فیزیکی است. این موضوع در حجم وسیع می‌تواند سرعت بسیاری از امور کسب‌وکارها را افزایش دهد.

همان‌طور که پیش از این به آن اشاره شد یکی از رایج‌ترین نگرانی‌ها در رابطه با سرویس‌های رایانش ابری، امنیت، کنترل و امکان دسترسی آن‌ها است. اگرچه ارائه‌دهندگان سرویس‌های ابری همواره در تلاش‌اند که امنیت زیرساخت‌های خود را با تکنولوژی روز افزایش دهند، اما همچنان گاهی نقص‌هایی رخ می‌دهند که موجب نگرانی کاربران می‌شوند.