از رفع موانع تجاری تا تقویت کریدورهای ترانزیتی و فعال‌سازی ظرفیت‌های راهبردی

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی گیل آگاه l نشست توسعه تجارت و حمل ‌و نقل استان‌های شمال کشور با حضور معاونان وزارتخانه‌های راه و شهرسازی، اقتصاد و جهاد کشاورزی، استانداران قزوین، زنجان، اردبیل و معاونان اقتصادی ۸ استان کشور و مدیران دستگاه‌های اجرایی و جمعی از مسئولان ملی و استانی به میزبانی استانداری گیلان (پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵) برگزار شد و حاضران بر تقویت همکاری‌های بین‌استانی، مدیریت یکپارچه تجارت و حمل ‌و نقل، تسهیل فرآیندهای تجاری و بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های داخلی برای عبور از چالش‌های اقتصادی تأکید کردند.

در این نشست محورهایی همچون، شناسایی ظرفیت‌های تولید داخلی، کنترل و تنظیم بازار، رفع موانع تولید و تجارت، تقویت کریدورهای شمالی و توسعه زیرساخت‌های لجستیکی مورد بررسی قرار گرفت.

شرکت‌کنندگان با اشاره به شرایط جنگ اقتصادی و ضرورت هم‌افزایی میان استان‌ها، بر ایجاد سازوکارهای منسجم برای پیگیری مستمر مسائل تجاری و حمل‌ونقلی تأکید کردند. همچنین موضوعاتی نظیر تسهیل ثبت سفارش کالاهای اساسی، اصلاح فرآیندهای ارزی، یکپارچه‌سازی بازرسی‌ها در مرزها و استفاده مؤثر از اختیارات تفویض‌شده به استان‌ها در دستور کار قرار گرفت.

تمرکز بر ظرفیت‌های مغفول شمال کشور

در این نشست، عالی ترین مقام دولت در استان گیلان با اشاره به توسعه زیرساخت‌های سخت‌افزاری کشور در سال‌های اخیر اظهار کرد: با تکمیل مسیرهای ریلی تا بندر آستارا، توسعه بنادر شمالی از جمله انزلی، کاسپین و امیرآباد و تقویت شبکه جاده‌ای، ظرفیت لجستیکی شمال کشور به ‌مراتب افزایش یافت، بطوریکه قابل مقایسه با گذشته نیست. وی فلسفه برگزاری این نشست، استفاده منطقی از ظرفیت‌های مناطق مختلف کشور در شرایط تحریم‌ها و فشارهای ظالمانه برای تأمین نیازهای اساسی کشور بیان کرد.

 

استاندار گیلان با بیان اینکه  استان های گیلان، مازندران و گلستان سهم قابل توجهی در تولید محصولات اساسی کشور دارند، تصریح کرد: حدود ۴۰ درصد مرغ کشور در این سه استان تولید می‌شود که نشان‌دهنده نقش راهبردی ۳ این  استان شمالی در امنیت غذایی است.

 

از سوی دیگر، معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقه‌ای وزیر کشور با تأکید بر اینکه مسئله اصلی تجارت کشور بیش از آنکه سخت‌افزاری باشد، مدیریتی و ساختاری است، گفت: لازم است سازوکاری دائمی برای پایش و حل مسائل بین دستگاهی ایجاد شود و اصلاحاتی در حوزه سیاست‌های ارزی، تبادلات بانکی و فرآیندهای ثبت سفارش در سطح ملی صورت گیرد.

گذار از مزیت جغرافیایی به مزیت رقابتی

بررسی مباحث مطرح‌شده در این نشست نشان می‌دهد، شمال کشور از منظر ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک در موقعیتی ممتاز قرار دارد. دسترسی هم‌زمان به مرزهای زمینی، دریایی، ریلی و هوایی، همجواری با کشورهای حاشیه دریای خزر و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای بین‌المللی، ظرفیت تبدیل این منطقه به یکی از پیشران‌های تجارت منطقه‌ای را فراهم کرده است.

با وجود چنین وضعی، آن‌طور که مسئولان نیز اشاره کردند، چالش‌های نرم‌افزاری از جمله تعدد فرآیندهای نظارتی، مشکلات تبادلات بانکی، پیچیدگی‌های ارزی و نبود مدیریت یکپارچه، مانع بهره‌برداری کامل از این ظرفیت‌ها شده است. در چنین شرایطی، هم‌افزایی استانی و ایجاد شرکت‌های حمل ‌و نقل بزرگ ‌مقیاس، یکپارچه ‌سازی فرآیندهای مرزی و بازنگری در نظام مشوق‌های تجاری می‌تواند هزینه مبادلات را کاهش داده و رقابت‌پذیری بنادر و کریدورهای شمالی را افزایش دهد.

همچنین توسعه گردشگری خارجی، که بنا بر اعلام مسئولان تنها در سه ماه ابتدایی سال گذشته حدود ۱۰۰ میلیون دلار ارزآوری برای گیلان به همراه داشته، نشان می‌دهد ترکیب تجارت، ترانزیت و گردشگری می‌تواند به ایجاد چرخه‌های پایدار درآمدی در منطقه منجر شود.

از تفاهم‌نامه تا اقدام عملی؛ نشانه‌های یک رویکرد جدید

یکی از دستاوردهای عملی این نشست، امضای تفاهم ‌نامه میان استان‌های گیلان، اردبیل، زنجان، گلستان و قزوین بمنظور امکان تردد خودروهای پلاک منطقه آزاد انزلی در این استان‌ها بود؛ اقدامی که پیش‌تر برای مازندران اجرایی شده بود. بر اساس این توافق، موانع اجرایی از جمله مسائل بیمه‌ای برطرف و زمینه برای بهره‌مندی گسترده‌تر شهروندان از ظرفیت‌های منطقه آزاد فراهم شد.

 

این اقدام، همراه با برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی دفاتر خدماتی در مبادی ورودی و خروجی استان و ازسرگیری پروازهای خارجی به مقصد شهرهای عراق، نشانه‌ای روشن از عبور رویکرد‌ها از مرحله طرح و گفت‌وگو به عرصه عملیاتی و اجرایی است.

 

برآیند مباحث و توافقات این نشست حکایت از شکل‌گیری رویکردی تازه دارد؛ رویکردی مبتنی بر بهره‌گیری کامل از ظرفیت‌های استانی، تمرکز هوشمندانه بر بازارهای هدف منطقه‌ای، تقویت کریدورهای شمالی و بازآرایی سازوکارهای مدیریتی. تداوم و پیگیری منسجم این مسیر می‌تواند شمال کشور را به یکی از پیشران‌های اصلی تجارت منطقه‌ای و عاملی مؤثر در تقویت تاب‌آوری اقتصادی بدل کند.

 

برآیند نهایی این نشست بر یک پیام کلیدی و روشن تأکید دارد؛ با هم‌افزایی میان استان‌ها، اصلاح ساختارهای موجود و اتکا به ظرفیت‌های داخلی، می‌توان تهدیدها را به فرصت‌های جدید تبدیل کرد و مسیر توسعه متوازن و پایدار را با امید، انسجام و شتاب بیشتری دنبال کرد.