گیسوم گیلان با همه افسانه‌هایش در مسیر جهانی شدن

روستای گیسوم تالش واقع در غرب گیلان با همه افسانه‌ها، باورها و روایت‌هایی که امروز به آرامش جنگل بدل شده نامزد روستای برتر جهانی گردشگری انتخاب شده و مسئولان استانی بویژه متولیان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، فعالان محیط زیست و افراد بومی این روستا را برآن داشته تا در مسیر ثبت جهانی مصمم ترگام بر دارند.

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی گیل آگاه،

جنگل گیسوم، محبوب‌ترین جنگل تالش در غرب استان گیلان است؛ جاده‌های جنگل گیسوم به علت ارتفاع و تراکم زیاد درختان، تونل‌هایی رویایی و خیره‌کننده پدید آورده‌است؛ در این پارک جنگلی مجهز امکان انجام تفریحاتی از قبیل اسب‌سواری، آفرود، پاراگلایدر و دوچرخه‌سواری فراهم است؛ کودکان نیز می‌توانند در پارک بادی جنگل گیسوم، به تفریح و بازی بپردازند.

روایت مردم گیسوم از «احترام به آرامش جنگل»

بر پایه آداب و باورهای قدیمی مردم گیسوم، ورود به جنگل همیشه با نوعی احترام همراه بوده است و بر اساس روایت‌های محلی، اهالی روستا در گذشته هنگام ورود به جنگل برای برداشت مایحتاج روزانه خود، هرگز داس یا ابزار تیز را آشکار حمل نمی‌کردند و برخی آن را زیر لباس پنهان می‌کردند تا «درختان از دیدن آن نترسند» و جنگل دچار آشفتگی نشود.

به گفته سالخوردگان روستا، باور عمومی چنین بوده که حرکت ناگهانی ابزار فلزی ممکن است باعث ترس پرندگان شود و لرزش ناشی از گریز آن‌ها آرامش جنگل را برهم بزند؛ این سنت دیرینه، به‌عنوان نمادی از احترام به طبیعت، امروز نیز در میان بسیاری از خانواده‌های گیسومی زنده است.

با توجه به آداب و رسوم ساکنان روستای گیسوم و همچنین تلاش آنان برای حفظ طبیعت زیبای این روستا و از سوی دیگر حفظ جنگل منحصربفرد گیسوم، این امیدواری وجود دارد که این روستا از ایران و استان گیلان به عنوان روستای برتر جهانی گردشگری انتخاب شود که بی شک این انتخاب می تواند تاثیر بسزایی در شناخت روستای گیسوم در کشور و حتی فراتر از مرزهای ایران داشته باشد.

اگر روستای گیسوم تالش گیلان به این عنوان دست یابد، هر ساله نه تنها شاهد حضور بیشتر مسافران استان‌های مختلف در روستای گیسوم خواهیم بود، بلکه گردشگران خارجی نیز به این منطقه سفر خواهند کرد تا از نزدیک نظاره‌گر زیبایی‌های یکی از روستاهای برتر جهانی گردشگری باشند.

انتخاب روستای گیسوم گیلان برای ثبت روستای برتر جهانی گردشگری

برنامه جهانی «روستاهای برتر گردشگری» یکی از ابتکارات شاخص سازمان جهانی گردشگری است که با هدف تقویت پیوند بین توسعه محلی، حفاظت از میراث فرهنگی و پایداری زیست محیطی شکل گرفته است؛ این برنامه، روستاهایی را از سراسر جهان انتخاب می‌کنند که توانسته‌اند با تکیه بر هویت بومی، به الگویی برای همزیستی انسان، فرهنگ و طبیعت تبدیل شوند.

روستای زیبای گیسوم نیز در بین حدود سه هزار روستای گیلان به عنوان ثبت روستای برتر جهانی گردشگری انتخاب شده که مسئولان این استان به خصوص مسئولان میراث فرهنگی و گردشگری گیلان و فعالان محیط زیست امیدوارند که این روستا به ثبت جهانی روستای برتر جهانی گردشگری برسد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان در این خصوص در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: ۱۴ روستا در کل کشور برای ثبت روستای برتر جهانی گردشگری انتخاب شدند که یکی از این روستاها، گیسوم تالش واقع در غرب استان است.

یوسف سلمان‌خواه اظهار کرد: کسب عنوان «روستای جهانی گردشگری» از سوی UNWTO برای یک منطقه محلی، صرفاً به منزله یک لوح تقدیر بین المللی نیست، بلکه نقطه آغاز تحولی بنیادین در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و مدیریتی آن جامعه است، تحولی که اثرات آن از سطح یک روستا فراتر رفته و می‌تواند مسیر توسعه استان و حتی کشور را دگرگون کند.

وی تصریح کرد: روستای زیبای گیسوم تالش یکی از چشم اندازهای طبیعی و بکر با پوشش گیاهی مناسب در دل جنگل‌های هیرکانی واقع شده که زیبایی آن هر شخصی را مسحور می‌کند، ضمن اینکه گیسوم یک روستای چهارفصل با پائیزی باشکوه، زمستان زیبا و بهار و تابستانی دل انگیز است که قدمت آن به بیش از ۵۰۰ سال می‌رسد و جزو سکونت‌گاه‌های اصلی تالش بشمار می‌رود.

وی افزود: تعامل انسان و طبیعت از دیگر ویژگی‌های بارز روستای گیسوم شهرستان تالش استان گیلان است که ساختار جمعیتی آن به گونه‌ای است که مهاجر ندارد و سطح دسترسی به جنگل‌های هیرکانی بسیار زیبا نیز از دیگر جلوه‌های ویژه آن است.

سلمان‌خواه اضافه کرد: برپایی جشنواره‌ها و ساخت مجسمه‌های شنی از دیگر جاذبه‌های گردشگری روستای گیسوم است؛ ضمن اینکه این روستا ۲۰ خانه مسافری و ۲ خانه بوم گردی دارد و از سوی دیگر ارزش‌های تاریخی آن باعث شده تا این روستا در فهرست ثبت روستای برتر جهانی گردشگری قرار گیرد.

وی بیان کرد: برپایی بازارچه صنایع دستی از دیگر ظرفیت‌های این روستا بشمار می‌رود؛ همچنین گلیم بافی، صنایع چوبی و سبدبافی از دیگر ویژگی‌های روستای گیسوم است؛ ضمن اینکه لباس محلی زیبای تالشی هم از دیگر جاذبه‌های این منطقه است.

همچنین رضا جمشیدی فرماندار تالش نیز در خصوص انتخاب روستای گیسوم برای ثبت روستای برتر جهانی گردشگری اظهار کرد: روستای گیسوم با ۸۰ هکتار فضای مناسب در مجاورت دریا و در کنار جنگل قرار دارد که جنگل و دریا را به هم پیوند داده است.

وی افزود: به دلیل جاذبه‌های مختلف توریستی بسیار زیبا، سالانه گردشگران زیادی وارد این روستا می‌شوند؛ همچنین اکثر گردشگران خارجی که به استان گیلان سفر می‌کنند از روستای زیبای گیسوم نیز بازدید می‌کنند.

فرماندار تالش بیان کرد: برگزاری جشنواره‌های بومی محلی و برپایی آیین‌های سنتی از دیگر مزیت و جاذبه‌های روستای گیسوم تالش است؛ ضمن اینکه به دلیل قرارگیری در جنگل‌های هیرکانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و به همین دلیل یکی از روستاهایی است که برای قرارگیری درثبت روستای برتر جهانی گردشگری انتخاب شده است.

مشارکت مردم گیسوم در کاشت گونه‌های بومی هیرکانی؛ استمرار سنت دیرین حفاظت از طبیعت

کارشناسان محیط‌زیست معتقدند: کاشت گونه‌های بومی همچون ممرز، انجیلی، افراپلت و لیلکی در گیسوم، علاوه بر تقویت تنوع زیستی و بازسازی لایه‌های جنگلی، با فرهنگ دیرین مردم این منطقه که بر تعامل احترام‌آمیز با جنگل استوار است، هم‌خوانی کامل دارد.

به گفته آنان، حفظ این ارزش‌های فرهنگی در کنار مدیریت علمی منابع طبیعی می‌تواند الگوی ممتازی برای توسعه گردشگری مسئولانه در جنگل‌های هیرکانی باشد.

در راستای احیای جنگل‌های هیرکانی و تقویت نقش جوامع محلی در حفاظت از میراث طبیعی، اهالی روستای گیسوم با همکاری فعالان محیط‌زیست، نهال‌های بومی سازگار با اکوسیستم هیرکانی را در عرصه‌های تعیین‌شده کاشتند، ضمن اینکه کمیته‌ مردمی برای پایش و مراقبت از نهال‌های کاشته‌شده تشکیل شد تا این اقدام حفاظتی با برنامه‌ریزی علمی و مشارکت اجتماعی ادامه یابد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گیلان در این خصوص گفت: مشارکت مردم روستای گیسوم در کاشت گونه‌های بومی هیرکانی، تداوم همان باوری است که سال‌هاست جامعه محلی این منطقه در احترام به طبیعت به جا می‌آورند.

سلمان خواه با اشاره به این باور ارزشمند جامعه محلی اظهار کرد: چنین سنت‌هایی نشان می‌دهد مردم گیسوم از گذشته تا امروز حافظان واقعی جنگل بوده‌اند که این رویکرد در هماهنگی کامل با شاخص‌های سازمان جهانی گردشگری سازمان ملل (UN Tourism) است، ضمن اینکه «مشارکت جامعه محلی» و «احترام به طبیعت» را از ارکان کلیدی مدیریت پایدار مقاصد می‌داند.

وی افزود: حفاظت از جنگل‌های هیرکانی تنها در گرو اقدام‌های دولتی نیست و مشارکت مردمی به‌ویژه در مناطقی مانند گیسوم که ارتباط فرهنگی عمیقی با جنگل دارند، مهم‌ترین عامل موفقیت در صیانت از این میراث جهانی است.

برنامه جهانی «روستاهای برتر گردشگری» یکی از ابتکارات شاخص سازمان جهانی گردشگری است، که با هدف تقویت پیوند بین توسعه محلی، حفاظت از میراث فرهنگی و پایداری زیست محیطی شکل گرفته است. این برنامه، روستاهایی را از سراسر جهان را از سراسر جهان انتخاب می‌کند، که توانسته‌اند با تکیه بر هویت بومی، به الگویی برای همزیستی انسان، فرهنگ و طبیعت تبدیل شوند.
کسب عنوان «روستای جهانی گردشگری» از سوی UNWTO برای یک منطقه محلی، صرفاً به منزله یک لوح تقدیر بین المللی نیست، بلکه نقطه آغاز تحولی بنیادین در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و مدیریتی آن جامعه است، تحولی که اثرات آن از سطح یک روستا فراتر رفته و می‌تواند مسیر توسعه استان و حتی کشور را دگرگون کند.

به گزارش خبرنگار ایرنا، تالش از شهرهای ساحلی و وسیع گیلان یک سوم مساحت این استان را به خود اختصاص داده‌ و در همسایگی شهرهای آستارا، فومن و بندرانزلی قرار دارد؛ این شهر با طبیعت کوهستانی، جلگه‌ای و جنگلی زیبا و پرشکوه خفته بر کرانه‌های دریای خزر از آب و هوای مرطوب و معتدل خزری برخوردار است و به دلیل قرارگرفتن در ارتفاع و نزدیکی به کوهستان، پائیز و زمستانی سرد و بارشی دارد.

تالش نام خود را از قوم تالش، بازمانده‌های اقوام کادوس باستان و از همسایگان دیرین قوم گیل یا گیلک گرفته؛ تنوع زبانی مردم این منطقه بسیار زیاد است به‌ گونه‌ای که بعضی‌ها به تالشی و برخی به ترکی آذری صحبت می‌کنند؛ گیلکی و فارسی نیز از دیگر زبان‌های رایج این منطقه است؛ این شهر به لحاظ موقعیت جغرافیایی از شمال با آستارا و از غرب با اردبیل همسایه است؛ از راه شرق به دریای خزر و بندرانزلی و از جنوب به رودبار می‌رسد و با جاذبه‌هایی همچون ییلاق سوباتان، آبشار ورزان، غار سوباتان، ییلاق شکردشت، ییلاق دوخاله، جنگل گیسوم و سیاهداران، ساحل گیسوم به یکی از مقاصد مهم و جذاب گردشگری شمال ایران و استان گیلان تبدیل شده‌ است.

جنگل گیسوم، محبوب‌ترین جنگل تالش است؛ جاده‌های جنگل گیسوم به علت ارتفاع و تراکم زیاد درختان، تونل‌هایی رویایی و خیره‌کننده پدید آورده‌است؛ در این پارک جنگلی مجهز امکان انجام تفریحاتی از قبیل اسب‌سواری، آفرود، پاراگلایدر و دوچرخه‌سواری فراهم است؛ کودکان نیز می‌توانند در پارک بادی جنگل گیسوم، به تفریح و بازی بپردازند.

برای رفتن به جنگل گیسوم، باید در جاده رشت – آستارا حرکت کنید و پس از این که به پره سر رسیدید، حدود پنج کیلومتر در جاده به مسیرتان ادامه دهید تا به جنگل گیسوم برسید؛ این پارک جنگلی، ۲۰ کیلومتر با تالش فاصله دارد. (نشانی؛ گیلان، جاده رشت – آستارا، ۱۰ کیلومتری جاده اسالم – خلخال، دهستان خاله‌سرا)

روستای گیسوم دارای جنگلی بسیار زیباست که به دریا متصل می‌شود و طبیعتی بسیار زیبا را به وجود می‌آورد که مساحت این جنگل حدود ۸۰ هکتار است که حدود ۷۰ گونهٔ مختلف گیاهی در خود جا داده‌است که این گونه‌ها هم درختی و هم چمنزار مانند هستند.